VNReport»Công nghệ»Bùng nổ thanh toán bằng mã QR

Bùng nổ thanh toán bằng mã QR

15:57 - 15/11/2022

Hình thức thanh toán bằng mã QR đang tăng trưởng cả về số lượng giao dịch lẫn giá trị mỗi giao dịch. 

Đã xuất hiện từ lâu và thường được áp dụng trong các cửa hàng tiện lợi, nhà hàng, trung tâm mua sắm… tuy nhiên, phải đến thời gian gần đây, hình ảnh những tấm bảng, tờ giấy in QR Code đặt ở các cơ sở kinh doanh dịch vụ bình dân như quán ăn, tiệm cắt tóc hay thậm chí trà đá mới trở nên phổ biến. Dù giao dịch bằng ví điện tử hay ứng dụng ngân hàng, người dùng đều có thể thực hiện thao tác thanh toán bằng QR Code đơn giản trên điện thoại. Nhờ tấm bảng này mà cả chủ lẫn khách đều cảm thấy tiết kiệm thời gian, công sức.

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, trong 6 tháng đầu năm 2022, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt bằng quét mã QR tăng 86%. Riêng nền tảng thanh toán Payoo cũng ghi nhận mức tăng trưởng trong quý 3/2022 lên đến 62% về số lượng và 53% về giá trị so với quý trước.

Hình ảnh những tấm bảng, tờ giấy in QR Code ngày càng trở nên phổ biến

Các nhóm có tỷ lệ tăng trưởng thanh toán bằng QR Code cao nhất là siêu thị, cửa hàng tiện lợi, nhóm F&B và công nghệ. Nhóm siêu thị tăng 68% về số lượng và 45% về giá trị so với quý trước. Riêng nhóm F&B tăng đến 79% về số lượng và 90% về giá trị.

Thanh toán QR mảng công nghệ quý 3 có giá trị giao dịch tăng gấp đôi ở nhóm sản phẩm điện thoại, laptop và tăng 50% với nhóm liên quan đến điện máy. Ở lĩnh vực thời trang, phụ kiện, hình thức thanh toán bằng QR Code cũng ghi nhận mức tăng trưởng trung bình gần 50% cả về số lượng lẫn giá trị. Theo Payoo, sự tăng trưởng của nhóm ngành thời trang là do nhiều đối tác thuộc ngành này tích cực tổ chức các chương trình khuyến mãi kích thích người dùng trải nghiệm quét mã QR.

Thanh toán bằng mã QR Code cũng có sự khác biệt về giá trị đơn hàng trung bình giữa các ngành hàng. Cụ thể, giá trị đơn hàng trung bình của ngành siêu thị từ 600.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng; cửa hàng tiện lợi 100.000-200.000 đồng; ngành thời trang là 1,5-2 triệu đồng; trang sức, phụ kiện là 5-6 triệu đồng; điện thoại và điện máy có giá trị đơn hàng cao, từ 5 triệu hoặc có những đơn hàng lên tới hơn 20 triệu đồng. Trong đó, các giao dịch thanh toán có giá trị nhỏ chủ yếu đến từ QR Code ví điện tử hay người dân sử dụng QR từ ứng dụng mobile banking của ngân hàng.

Theo ông Ngô Trung Lĩnh – Tổng giám đốc VietUnion, một trong những lý do giúp QR ngày càng phổ biến vì chi phí đầu tư rẻ, tốc độ triển khai nhanh chóng. So với thanh toán bằng thẻ ngân hàng cần đầu tư thiết bị, cấu hình kỹ thuật và được các tổ chức tài chính kiểm định, thanh toán QR Code không cần máy móc chuyên biệt do giao tiếp thanh toán bằng hình ảnh.

Còn ông Trần Quý – Viện trưởng Viện phát triển kinh tế số Việt Nam đánh giá, tại Việt Nam, người dùng đang hình thành thói quen sử dụng QR code, thậm chí những người dân tộc thiểu số, ở vùng sâu vùng xa cũng cũng có thể dễ dàng thực hiện cách thức thanh toán này. Điều đó cho thấy hiệu quả rất lớn của giải pháp QR trong thanh toán số nói riêng và chuyển đổi số nói chung.

Các chuyên gia nhận định, tiềm năng phát triển của thanh toán mã QR vẫn còn nhiều, khi Việt Nam có 93,5 triệu thuê bao sử dụng smartphone, trong đó 73,5% là người trưởng thành, theo thống kê của Cục Viễn thông (Bộ Thông tin và Truyền thông). TĐây là những điều kiện cần cho việc sử dụng thanh toán qua quét mã QR.

Nhận thấy tiềm năng tăng trưởng của thanh toán QR trong xã hội, nhiều đơn vị fintech, trung gian thanh toán cũng đã phát triển các giải pháp thanh toán mới trên công nghệ mã QR, giúp đơn giản hóa quy trình, tối ưu hóa vận hành và giảm chi phí xử lý giao dịch, vốn là vấn đề khiến nhiều doanh nghiệp đau đầu.

Tuy nhiên, bên cạnh ưu điểm về tốc độ, sự tiện lợi và an toàn, việc quét mã QR trong thanh toán vẫn tồn tại một số vấn đề. Đơn cử như việc bắt buộc phải liên kết với tài khoản ngân hàng nên chưa thể áp dụng cho người già và trẻ nhỏ. Ngoài ra, giao dịch chỉ diễn ra thuận lợi khi người dùng có smartphone và kết nối Internet, nhưng không phải khách hàng nào cũng có sẵn hai điều kiện này. Việc chưa có một nền tảng chung, chỉ cần một ứng dụng cũng có thể quét QR từ bất cứ dịch vụ thanh toán nào cũng là một hạn chế của phương thức thanh toán này.

Về mặt bảo mật, ông Vũ Ngọc Sơn – Giám đốc công nghệ tại Công nghệ An ninh mạng NCS nhận định mã QR trong thanh toán chỉ là địa chỉ để chuyển tiền nên không có nguy cơ gây lộ lọt thông tin. Tuy nhiên, cũng không nên loại trừ trường hợp kẻ xấu có thể dán đè QR code lừa đảo lên trên QR code thật của cửa hàng, các địa điểm công cộng, hoặc gửi email chứa QR code giả. Nếu không cẩn thận kiểm tra địa chỉ, người dùng rất có thể chuyển nhầm vào địa chỉ của kẻ lừa đảo.