VNReport»Kinh tế»Doanh nghiệp»Doanh nghiệp và người lao động Việt Nam sốc trước thuế quan mới của Trump

Doanh nghiệp và người lao động Việt Nam sốc trước thuế quan mới của Trump

11:42 - 04/04/2025

Tại nhà máy dệt may Thành Công ở TP HCM, chủ tịch cho biết công ty của ông không lường trước được mức thuế quan cao đến 46%.

Việt Nam – một trung tâm sản xuất với thị trường lớn nhất là Mỹ – vừa bị giáng một đòn mạnh qua thuế quan 46% trong cuộc chiến thương mại toàn cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Đã có những lo ngại lan rộng rằng Việt Nam có thể là một mục tiêu chính do thặng dư thương mại khổng lồ với Washington – lớn thứ ba sau Trung Quốc và Mexico – nhưng mức thuế cao đến như vậy gây bất ngờ cho các doanh nghiệp và công nhân nhà máy.

“Thật sự là sốc”, theo Trần Như Tùng, Chủ tịch doanh nghiệp dệt may Thành Công có nhà máy ở TP HCM.

“Đặc biệt là trong ngành dệt may, chúng tôi không lường trước được [điều này]. Tôi nghĩ rằng vì Việt Nam là một nước nhỏ, Mỹ sẽ không áp dụng thuế quan [cao] như vậy”, ông Tùng nói.

Khoảng 25% lượng hàng xuất khẩu của công ty ông được vận chuyển đến Mỹ, ông bổ sung.

Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng lớn nhất từ thuế quan mới của Trump. Ảnh: Huu Kha/AFP.

Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng lớn nhất từ thuế quan mới của Trump. Ảnh: Huu Kha/AFP.

Trong cuộc chiến thương mại giữa Bắc Kinh và Washington trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, Việt Nam đã tận dụng lợi thế về vị trí địa lý và nguồn lao động lành nghề giá rẻ để định vị mình là một trung tâm sản xuất thay thế ở Châu Á.

Nhiều công ty đã chuyển một phần chuỗi cung ứng đến đây, và thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ tăng gấp đôi từ năm 2017 đến năm 2023.

Bây giờ, các thương hiệu lớn như Nike – sản xuất 50% giày dép và 28% hàng may mặc tại Việt Nam trong năm tài chính 2024 – phải đối mặt với chi phí cao hơn rất nhiều, mà họ sẽ phải hấp thụ hoặc chuyển cho khách hàng. Cổ phiếu của Nike đã giảm mạnh trong ngày 3/4.

Các nhà phân tích cho biết thuế quan có thể buộc nhiều công ty phải tìm nơi sản xuất khác.

Sayaka Shiba, nhà phân tích rủi ro quốc gia cấp cao tại công ty nghiên cứu BMI, nhận xét: “Những sản phẩm này có biên lợi nhuận thấp và nhạy cảm với giá cả, thúc đẩy các công ty lớn chuyển đơn hàng sang những quốc gia có mức thuế quan đối ứng thấp hơn”.

Bà cho biết thuế quan sẽ “gây thiệt hại đáng kể” cho mô hình tăng trưởng dựa trên xuất khẩu hiện tại của Việt Nam, vốn phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu sang Mỹ, bổ sung rằng trong trường hợp xấu nhất, GDP có thể bị ảnh hưởng 3% trong năm nay.

Theo dữ liệu từ trang web của Đại diện Thương mại Mỹ, Mỹ đã nhập khẩu 136,6 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam trong năm ngoái, tương đương gần 30% GDP của Việt Nam.

Sau thông báo của ông Trump, cổ phiếu ở Việt Nam đã lao dốc, với chỉ số VN-Index giảm sâu nhất kể từ năm 2001, theo Bloomberg.

“Mất ăn mất ngủ”

Thuế quan khiến người lao động tại Việt Nam lo sợ cho tương lai của mình.

“Tôi mất ăn mất ngủ vì cứ lo mất việc”, Cao Thị Diệu, 38 tuổi, công nhân tại một nhà máy ở TP HCM sản xuất giày cho các thương hiệu như Nike và Adidas, cho biết.

“Tôi sẽ xoay xở thế nào nếu mất việc? Làm sao tôi có thể tiếp tục kiếm tiền hàng tháng để lo học hành cho hai đứa con?”, cô nói với AFP.

Vài giờ sau thông báo, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu thành lập ngay một “tổ phản ứng nhanh” và cho biết Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc sẽ đến Mỹ để “thăm làm việc”.

“Nhiều người ở đây tin rằng [con số thuế quan] là một công cụ đàm phán hơn là vị trí cuối cùng”, theo Dan Martin thuộc công ty tư vấn kinh doanh Dezan Shira & Associates tại Hà Nội.

Việt Nam hy vọng rằng có thể đàm phán để giảm thuế, nhưng các động thái lấy lòng trước đây đã không có hiệu quả.

Đầu tuần này, Chính phủ cắt giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều loại hàng hóa từ khí hóa lỏng, một số nông sản đến ô tô. Chính phủ cũng cho phép SpaceX của Elon Musk cung cấp thí điểm dịch vụ internet vệ tinh trong một chương trình đến năm 2030.

Nhưng có vẻ như chính quyền Trump quá giận về cái mà họ xem là vai trò của Việt Nam trong các nỗ lực tránh thuế quan áp với Trung Quốc.

“Cách chơi ở Việt Nam…”, một quan chức Nhà Trắng nói với các phóng viên, “họ sẽ thiết lập những cơ sở này, nhìn từ xa như cơ sở sản xuất, nhưng tất cả những gì Trung Quốc làm là vận chuyển các sản phẩm của Trung Quốc vào nhà kho và họ [Việt Nam] chuyển chúng đến cho chúng tôi”.

Nhưng một báo cáo năm 2024 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế cho biết “không có bằng chứng rõ ràng” nào về vai trò của Việt Nam trong việc tạo điều kiện cho hàng Trung Quốc sang Mỹ.

“Hầu hết các nhà sản xuất không ở đây để chơi trò gian lận hệ thống”, ông Martin nói. “Họ ở đây vì Việt Nam có ý nghĩa về mặt chiến lược và hoạt động”.

Theo:

https://uk.finance.yahoo.com/news/shocking-us-tariffs-worse-feared-123459277.html